Hava filtresi sınıfı, bir filtrenin havadaki partikülleri hangi oranda tuttuğunu gösteren, laboratuvar testleriyle belirlenmiş standart bir performans etiketidir. Günümüzde genel havalandırma filtreleri EN ISO 16890 standardına göre ISO Coarse, ISO ePM10, ISO ePM2.5 ve ISO ePM1 gruplarına; HEPA ve ULPA filtreler ise EN 1822 standardına göre E10 ile U17 arasındaki sınıflara ayrılır. Eski EN 779 sistemindeki G3, G4, M5, F7, F9 gibi kodlar 2018 yılından itibaren geçerliliğini yitirmiştir.

Bu yazıda iki standardı, sınıf tablolarını, eski kodların yaklaşık karşılıklarını ve hangi uygulamada hangi sınıfın seçilmesi gerektiğini ölçülebilir verilerle açıklıyoruz.

Filtre Sınıfı Nedir ve Neden Önemlidir?

Filtre sınıfı, filtrenin markasından veya fiziksel görünümünden bağımsız olarak karşılaştırılabilir bir performans ölçüsü verir. İki farklı üreticinin ISO ePM1 %60 sınıfındaki torba filtresi, aynı test koşullarında 1 mikrondan küçük partiküllerin en az %50 ile %65 arasındaki bir bölümünü tutar. Sınıf bilgisi olmadan "yüksek verimli filtre" ifadesi teknik bir anlam taşımaz.

Filtre sınıfı doğru seçildiğinde üç sonuç birlikte elde edilir:

• Hedeflenen iç hava kalitesi gerçekten sağlanır
• Fan enerjisi gereksiz yere harcanmaz
• Filtre değişim aralığı ve işletme maliyeti öngörülebilir hale gelir

EN 779 Neden Kaldırıldı, ISO 16890 Ne Getirdi?

EN 779:2012 standardı laboratuvar testinde yapay toz ve 0,4 mikron boyutundaki tek bir partikül çapını referans alıyordu. Bu yöntem, filtrenin gerçek atmosfer havasındaki performansını yansıtmıyordu; özellikle elektrostatik yüklü sentetik medyalarda test sonucu ile saha performansı arasında ciddi fark oluşuyordu.

EN ISO 16890 serisi, Ağustos 2018 itibarıyla EN 779:2012 standardının yerini aldı. Yeni yaklaşımın temel farkı, filtreyi doğrudan dünya sağlık literatüründe kullanılan PM değerleriyle derecelendirmesidir. PM1, PM2.5 ve PM10, sırasıyla 1, 2,5 ve 10 mikrondan küçük partikül kütlesini ifade eder; bunlar aynı zamanda hava kirliliği ölçümlerinde ve solunum sağlığı araştırmalarında kullanılan birimlerdir.

ISO 16890 testinde filtre, 0,3 ile 10 mikron arasındaki geniş bir partikül aralığında ölçülür ve sonuç her üç PM fraksiyonu için ayrı ayrı raporlanır. Filtrenin bir gruba girebilmesi için o fraksiyonda en az %50 verim göstermesi gerekir; raporlanan değer ise en yakın %5 dilimine yuvarlanır.

EN ISO 16890 Filtre Grupları

Doğru yazım örneği: ISO ePM1 %65. Bu etiket, filtrenin 1 mikron altı partiküllerin yaklaşık %65 ini tuttuğunu gösterir.

Eski EN 779 Sınıflarının ISO 16890 Karşılığı

Önemli bir uyarı: iki standart farklı test yöntemleri kullandığı için birebir matematiksel dönüşüm mümkün değildir. Aşağıdaki tablo, sahada yaygın kabul gören yaklaşık eşdeğerleri gösterir. Kesin seçim için filtrenin ISO 16890 test raporu talep edilmelidir.

Üretim programımızdaki karşılıkları incelemek için G3 ve G4 torba filtreler ile M5 - F9 aralığındaki torba filtreler sayfalarına göz atabilirsiniz.

EN 1822: HEPA ve ULPA Filtre Sınıfları

ISO 16890 kapsamı, ePM1 %95 verimin üzerindeki filtreleri kapsamaz. Bu noktadan sonra EN 1822 standardı devreye girer. EN 1822, filtreyi en zor koşulda, yani MPPS boyutunda test eder.

MPPS Nedir?

MPPS (Most Penetrating Particle Size), filtrenin en düşük verim gösterdiği partikül boyutudur ve cam elyaf HEPA medyalarda genellikle 0,1 ile 0,25 mikron arasındadır. Bundan daha büyük partiküller çarpma ve yakalama ile, daha küçük partiküller ise difüzyon etkisiyle daha kolay tutulur. Yani bir filtre MPPS boyutunda belirli bir verim sağlıyorsa, diğer tüm boyutlarda daha iyi performans verir.

Dikkat edilmesi gereken kritik ayrım: E10, E11 ve E12 sınıfları HEPA değildir. Bu sınıflar EPA (Efficient Particulate Air) grubuna girer ve tek tek sızdırmazlık taramasına tabi tutulmaları zorunlu değildir. Gerçek HEPA, H13 ile başlar ve her bir filtrenin ayrı ayrı test edilip seri numarasıyla sertifikalandırılmasını gerektirir. Ürün seçenekleri için HEPA filtre çeşitlerimizi inceleyebilirsiniz.

Hangi Uygulamada Hangi Filtre Sınıfı Kullanılır?

Sektöre özel çözümler için hastanelerde kullanılan filtreler, ilaç üretim tesislerinde kullanılan filtreler ve temiz odalarda kullanılan filtreler sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.

Filtre Sınıfı Seçerken Yapılan 4 Yaygın Hata

1. Gereğinden yüksek sınıf seçmek

Ön kademede ISO ePM1 sınıfı bir filtre kullanmak, filtrenin çok hızlı tıkanmasına ve basınç kaybının erken yükselmesine yol açar. Yüksek sınıf her zaman doğru seçim değildir; kademeli kurgu daha verimlidir.

2. Ön filtreyi atlamak

Ön filtre olmadan çalışan bir H13 HEPA filtre, normal ömrünün üçte birini bile tamamlayamadan değişim gerektirebilir. HEPA, kaba tozu tutmak için tasarlanmamıştır.

3. Sadece ilk satın alma fiyatına bakmak

Filtrenin toplam maliyetinin büyük bölümü satın alma bedeli değil, ömrü boyunca tükettiği fan enerjisidir. Düşük başlangıç basınç kaybına sahip bir filtre, birkaç kuruş pahalı olsa bile yıllık toplamda daha ekonomiktir.

4. Çerçeve ve conta kalitesini göz ardı etmek

Medyası H14 sınıfı olan bir filtre, çerçevesinden hava kaçırıyorsa sistemin fiili verimi H10 seviyesine düşebilir. Sızdırmazlık, sınıf kadar belirleyicidir.

Sıkça Sorulan Sorular

F7 filtre hangi ISO sınıfına karşılık gelir?

F7 sınıfı bir filtre, EN ISO 16890 standardında yaklaşık olarak ISO ePM1 %50-65 grubuna karşılık gelir. Bu dönüşüm yaklaşıktır; iki standart farklı test yöntemleri kullandığı için kesin eşleşme yoktur. Doğru karar için filtrenin ISO 16890 test raporundaki ePM1 değerine bakılmalıdır.

H13 ve H14 arasındaki fark nedir?

H13 sınıfı filtre MPPS boyutunda en az %99,95, H14 sınıfı ise en az %99,995 verim sağlar. Yani H14, H13 e göre on kat daha az partikül geçirir. Ameliyathane, GMP A ve B sınıfı alanlar ile ISO 5 temiz odalarda H14 tercih edilir.

EN 779 standardı hâlâ geçerli mi?

Hayır. EN 779:2012 standardı Ağustos 2018 itibarıyla yürürlükten kaldırılmış ve yerini EN ISO 16890 serisine bırakmıştır. G4, M5, F7 gibi kodlar piyasada alışkanlıkla kullanılmaya devam etse de yeni projelerde ISO 16890 sınıflandırması esas alınmalıdır.

ISO Coarse ile ISO ePM10 arasındaki fark nedir?

ISO ePM10 grubundaki bir filtre, 10 mikron altı partiküllerin en az %50 sini tutar ve verim yüzdesiyle derecelendirilir. ISO Coarse grubundaki filtreler bu eşiğin altında kalır ve gravimetrik toz tutma yüzdesiyle, yani tuttukları toz kütlesiyle raporlanır.

E11 filtre HEPA sayılır mı?

Hayır. E11, EN 1822 standardında EPA grubunda yer alır ve toplam verimi %95 tir. HEPA sınıflandırması H13 ile başlar. E sınıfı filtrelerde her bir ürünün ayrı ayrı sızdırmazlık taramasından geçirilmesi zorunlu değildir, H sınıfında ise zorunludur.

Projeniz İçin Doğru Sınıfı Birlikte Belirleyelim

Filtre sınıfı seçimi; ortamdaki partikül yükü, hava debisi, mevcut santral kapasitesi ve hedeflenen temizlik sınıfı birlikte değerlendirilerek yapılmalıdır. Safe Air Filtrasyon olarak ön filtreden ULPA sınıfına kadar tüm kademeleri kendi tesisimizde üretiyor, proje bazlı özel ölçü çözümleri sunuyoruz. Tüm ürün grubumuz için ürünler sayfamızı inceleyebilir, teknik destek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.